Ο σκιώδης ρόλος του «υπερπαρατηρητή»: Το φαινόμενο Κ. Ρήγας στην ελληνική διαιτησία

Η κριτική για την παράκαμψη της ΚΕΔ, οι σχέσεις με Euroleague-FIBA και η επόμενη μέρα στη διαιτησία.

Η διαιτησία στο σύγχρονο μπάσκετ δεν κρίνεται μόνο εντός παρκέ, στις επαφές του cylinder principle ή στην ορθή ερμηνεία του αντιαθλητικού σφάλματος. Πολλές φορές, τα πιο κρίσιμα σφυρίγματα ακούγονται στους διαδρόμους των θεσμικών οργάνων, εκεί όπου διαμορφώνονται οι ισορροπίες. Στο επίκεντρο αυτού του ιδιότυπου παρασκηνίου βρίσκεται το τελευταίο διάστημα ένα πρόσωπο με βαριά ιστορία, ο Κώστας Ρήγας.

Ο Κώστας Ρήγας δεν χρειάζεται συστάσεις. Η διαδρομή του είναι γνωστή. Είναι από τους λίγους πρώην διαιτητές, που έκαναν το όνειρό τους πραγματικότητα: έζησαν πλουσιοπάροχα από το χόμπι τους... Εξαιρετικός διαιτητής, ευφυέστατος παράγοντας διαιτησίας (ΣΕΔΚΑ), τεχνοκράτης (υπερ-παρατηρητής Ελλάδας και Τουρκίας) και πάνω απ' όλα επαγγελματίας (ΕΣΑΚΕ, Euroleague). Ωστόσο, ο σημερινός πολυδιάστατος ρόλος του ως «υπερπαρατηρητή» στην Ελλάδα, ο άνθρωπος δηλαδή που ελέγχει και αξιολογεί τις εκθέσεις των παρατηρητών για τις αποδόσεις των διαιτητών, προκαλεί έντονο προβληματισμό και συζητήσεις στους μπασκετικούς κύκλους.

Η παράκαμψη των θεσμικών οργάνων

Το πιο βασικό σημείο κριτικής που του ασκείται αφορά τη διαδικασία ανάδειξης και προώθησης νέων διαιτητών στο διεθνές στερέωμα. Ούτως ή άλλως, ήταν αυτό που πάντα ονειρευόνταν. Ακόμα κι όταν δεν τον ήθελαν στην ΚΕΔ επί θητείας Γ. Βασιλακόπουλου. Ο Κώστας Ρήγας ως γενικός διευθυντής του ΕΣΑΚΕ και υπεύθυνος διαιτησίας της Euroleague ήταν "μαύρο πρόβατο" για παράγοντες διαιτησίας αλλά και της ΕΟΚ, διαπιστώνοντας ότι ήθελε να ελέγχει τις καταστάσεις και της FIBA και της Euroleague... Και κυρίως να συνομιλεί με διαιτητές Έλληνες και μη...

Τα τελευταία χρόνια, πολλώ δε μάλλον μετά την εκλογή του Βαγγέλη Λιόλιου στον προεδρικό θώκο, ο παράγοντας σφυρηλάτησε τη σχέση του, η οποία του απέφερε και καταστήματα της γνωστής Coffee Island. Λέγεται ότι ο υιός Χρήστος διαθέτει ένα μαγαζί - γωνία, αυτό της Πανόρμου, ενώ κατά το παρελθόν φήμες ήθελαν να έχει στην Κάρυστο (πατήστε εδώ). 

Πάμε όμως, στην ουσία του θέματος: Σύμφωνα με πληροφορίες από το ρεπορτάζ, εμφανίζονται δείγματα απευθείας επαφών του με νεαρούς ρέφερι, με σκοπό την πρότασή τους στην Euroleague. Σε μια ευνομούμενη μπασκετική χώρα, η διαδικασία αυτή αποτελεί αποκλειστική και αυστηρή αρμοδιότητα της Κεντρικής Επιτροπής Διαιτησίας αλλά και της Ομοσπονδίας. Όταν ένας υπηρεσιακός ή συμβουλευτικός παράγοντας λειτουργεί αυτόνομα, ίσως και ανεξέλεγκτα κατά πολλούς, δημιουργούνται εύλογα ερωτηματικά για την τήρηση της θεσμικής τάξης.

Αυτή η πρακτική της απευθείας διαμεσολάβησης εγκυμονεί έναν σοβαρό κίνδυνο: τη δημιουργία σχέσεων «ηθικής υποχρέωσης» και εξάρτησης των διαιτητών προς ένα συγκεκριμένο πρόσωπο. Όταν ένας διαιτητής νιώθει ότι χρωστάει την ανέλιξή του σε έναν άνθρωπο και όχι εν γένει στο σύστημα αξιολόγησης, η αντικειμενικότητά του στο παρκέ μπορεί, έστω και ασυνείδητα, να δοκιμαστεί.

Παράλληλα, η ταυτόχρονη παρουσία του Κώστα Ρήγα σε επιτροπή της FIBA, τη στιγμή που διατηρεί διαχρονικά στενή σχέση με την Euroleague και ρόλο-κλειδί στην ελληνική διαιτησία, συνθέτει ένα σκηνικό θεσμικής ασυνέπειας. Σε μια εποχή που το ευρωπαϊκό μπάσκετ αναζητά τη διαφάνεια, οι διπλοί και τριπλοί ρόλοι μάλλον θολώνουν το τοπίο.

Η πίεση των αποτελεσμάτων

Η θέση του «υπερπαρατηρητή» δεν φαντάζει πλέον τόσο ακλόνητη. Το πλάνο για μαζική είσοδο Ελλήνων διαιτητών στην Euroleague, εξ όσων φαίνεται, δεν απέδωσε τα αναμενόμενα αποτελέσματα, αφήνοντας τις προσπάθειες αυτές εκτεθειμένες. Η πραγματικότητα των αριθμών δείχνει ότι οι ισορροπίες αλλάζουν και η πίεση μεταφέρεται πλέον στο ίδιο το σύστημα που υποσχέθηκε άμεση πρόσβαση στα μεγάλα σαλόνια της Ευρώπης.

Η διαιτησία χρειάζεται καθαρούς κανόνες, όχι μόνο στο Rulebook της FIBA, αλλά και στη διοικητική της δομή. Οι σκιές γύρω από παράλληλες δραστηριότητες και προσωπικές στρατηγικές το μόνο που καταφέρνουν είναι να πληγώνουν την αξιοπιστία του αθλήματος.

Κι όλα τα παραπάνω στην ηλικία των 82 χρόνων, που αναντίρρητα δεν πρέπει να αποτελεί τροχοπέδη για κανέναν. Όμως, όταν διατυμπανίζεις όλα αυτά τα χρόνια ότι θα δώσεις τόπο στα νιάτα και ότι θα αποσυρθείς από τη διαιτησία (διαβάστε εδώ), τότε μάλλον, κάτι πάει στραβά...