Άρθρο 31.18: Η ΕΟΚ προσπαθεί να αγοράσει σιωπή για κάτι που δεν έχει τιμή στην αγορά, τη διαφάνεια...

  Στη Γενική Προκήρυξη 2026-2027, ανάμεσα σε δεκάδες τυπικές διατάξεις, κρύβεται μία παράγραφος που αξίζει να διαβαστεί δύο φορές. Το άρθρο ...

 

Στη Γενική Προκήρυξη 2026-2027, ανάμεσα σε δεκάδες τυπικές διατάξεις, κρύβεται μία παράγραφος που αξίζει να διαβαστεί δύο φορές. Το άρθρο 31.18 αναφέρει:

«Απαγορεύεται η καθ' οιονδήποτε τρόπο συλλογή, επεξεργασία, κοινοποίηση ή/και εκμετάλλευση αποτελεσμάτων, στατιστικών δεδομένων, και δεδομένων εικόνας και ήχου των αγώνων καλαθοσφαίρισης σε πραγματικό χρόνο ή/και μεταγενέστερα, χωρίς την προηγούμενη έγγραφη συναίνεση της ΕΟΚ».

Εν πρώτοις, μοιάζει με τυπική ρήτρα προστασίας δικαιωμάτων μετάδοσης, κάτι που συναντάμε σε κάθε αθλητική διοργάνωση στον κόσμο. Στην πράξη, όμως, η διατύπωση πάει πολύ πιο πέρα από αυτό. Και το πού πάει είναι το ζήτημα.

Η ρήτρα συγχωνεύει σκόπιμα ή απρόσεκτα δύο εντελώς διαφορετικά νομικά αντικείμενα:

1. Την εικόνα και τον ήχο των αγώνων.  Το οπτικοακουστικό υλικό της μετάδοσης, δηλαδή. Εκεί η ΕΟΚ έχει πράγματι έννομο συμφέρον ως διοργανώτρια, και μια τέτοια ρήτρα είναι σε γενικές γραμμές αναμενόμενη. Με τις προϋποθέσεις ότι υπάρχει εμπορική εκμετάλλευση και η απαγόρευση εξυπηρετεί επιτακτικό δημόσιο συμφέρον (π.χ. προστασία της ακεραιότητας του αθλήματος από φαινόμενα χειραγώγησης αγώνων (match-fixing) μέσω στοιχημάτων).
   
   
   
2. Τα «αποτελέσματα» και τα «στατιστικά δεδομένα», δηλαδή γεγονότα. Πόσους πόντους σημείωσε ένας παίκτης, πόσα φάουλ σφύριξε ένας διαιτητής, ποιο ήταν το σκορ στο τέλος του αγώνα. Αυτά δεν είναι πνευματική ιδιοκτησία κανενός. Δεν μπορούν να είναι. Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης το έχει κρίνει επανειλημμένα, από την υπόθεση British Horseracing Board (* διαβάστε στο τέλος την υπόθεση) μέχρι την Football Dataco, ότι γεγονότα και αποτελέσματα αθλητικών αγώνων δεν καλύπτονται από δικαίωμα βάσης δεδομένων ή πνευματικά δικαιώματα, ανεξάρτητα από το πόσο κόστισε στον διοργανωτή να παράξει τις συνθήκες κάτω από τις οποίες προέκυψαν.

Η ΕΟΚ, δηλαδή, προσπαθεί να βάλει κάτω από την ίδια ομπρέλα κάτι που της ανήκει (η μετάδοση) και κάτι που δεν της ανήκει ποτέ (το τι συνέβη στο γήπεδο).

Και πάμε στην πραγματική διάσταση του θέματος. Μια ρήτρα σαν αυτή δεν γράφεται τυχαία. Δεν γράφεται μόνο για να προστατέψει εμπορικά δικαιώματα μετάδοσης, αλλά και να κλείσει τα στεγανά. "Εγώ είμαι το κράτος στο μπάσκετ"!!!

Αν ο πραγματικός στόχος είναι να μην αναδεικνύονται δημόσια αμφισβητούμενες φάσεις διαιτησίας, clips από λανθασμένες αποφάσεις, στατιστικές σφυριγμάτων ανά διαιτητή, tracking patterns που δείχνουν συστηματικές αστοχίες, τότε το άρθρο 31.18 δεν είναι ρήτρα πνευματικής ιδιοκτησίας. Είναι μηχανισμός αποτροπής δημόσιου ελέγχου, ντυμένος με νομική ορολογία. Και εδώ είναι το πρόβλημα για την ΕΟΚ: αυτός ο μηχανισμός δεν αντέχει σε δικαστική δοκιμασία διότι:

• Δεν δεσμεύει τρίτους... Κοινώς, η Γενική Προκήρυξη είναι εσωτερικός κανονισμός που δεσμεύει τα μέλη της ΕΟΚ, δηλαδή τα σωματεία. Δημοσιογράφοι, blogs και ανεξάρτητοι αναλυτές δεν έχουν υπογράψει τίποτα με την ΕΟΚ. Και μην πάει το μυαλό σας στην Γιούρολιγκ, οποία πήρε την απόφαση να βάλει τέλος στα videos του αναλυτή διαιτησίας του Basketnews, Τοντ Γουόρνικ. Η ΕΟΚ δεν είναι Euroleague. Είναι μη κερδοσκοπικός οργανισμός και γι' αυτό επιχορηγείται. Δεν είναι ούτε Κόφι Άιλαντ, ούτε Κόφι Μπέρι. Εισπράττει έσοδα (δικαιώματα μετάδοσης, χορηγίες, εισιτήρια, πρόστιμα, κ.λπ.), καλύπτει έξοδα λειτουργίας (μισθοί, διοργάνωση πρωταθλημάτων, διαιτησία, κ.λπ.) και μπορεί να έχει θετικό ισοζύγιο, αλλά τα κέρδη δεν διανέμονται στα σωματεία. 
  
  
  
• Ο Ν. 2121/1993 και η Οδηγία 2001/29/ΕΚ προβλέπουν εξαίρεση για παράθεση προς κριτική και ενημέρωση επικαίρων γεγονότων: σύντομα αποσπάσματα, με αναφορά πηγής, για σχολιασμό συγκεκριμένου γεγονότος, επιτρέπονται χωρίς άδεια. Μια αμφισβητούμενη φάση διαιτησίας που παρουσιάζεται με κριτικό σχόλιο αποτελεί εξαίρεση.
  
  
  
• Το δικαίωμα ενημέρωσης δεν καταργείται με μια προκήρυξη. Αν ανατρέξετε στο  Άρθρο 14 του Συντάγματος και το άρθρο 10 της ΕΣΔΑ θα καταλάβετε τι εννοώ. Η ενημέρωση για το αποτέλεσμα ενός αγώνα ή για μια αμφισβητούμενη απόφαση διαιτητή είναι ζήτημα δημοσίου ενδιαφέροντος, όχι εμπορικό μυστικό.
  ⚖️ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΚΡΙΤΙΚΗΣ & ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΤΥΠΟΥ

  Νόμος / Διάταξη	Τι σου δίνει	Πώς το επικαλείσαι
  Σύνταγμα αρ. 14	Ελευθερία Τύπου	«Δικαίωμα ενημέρωσης και κριτικής.»
  Ν. 2121/1993 αρ. 19	Εξαίρεση πνευματικής ιδιοκτησίας	«Μικρό απόσπασμα για κριτική/ειδησεογραφία με αναφορά πηγής.»
  ΕΣΔΑ αρ. 10	Ελευθερία έκφρασης	«Η χρήση είναι αναλογική και εξυπηρετεί δημοσιογραφικό σκοπό.»
  Ν. 4779/2021	Επιβεβαίωση εξαιρέσεων	«Η ψηφιακή χρήση για κριτική επιτρέπεται.»
  Ν. 2328/1995	Σύντομη αναφορά σε αθλητικά	«Το γεγονός είναι μείζονος δημοσιογραφικής σημασίας.»
  Κώδικας ΕΣΗΕΑ	Δεοντολογία	«Η κριτική είναι τεκμηριωμένη και με αναφορά πηγής.»

  ⚠️ ΓΚΡΙΖΑ ΖΩΝΗ: ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΑΠΟΚΑΛΥΨΕΙΣ

  Θέμα / Τίτλος Άρθρου	Σύνδεσμος
  Αποκλειστικό Τέρμα το καφενείο της διαιτησίας: Επαγγελματική διαιτησία τώρα στον ΕΣΑΚΕ	ΑΝΑΓΝΩΣΗ
  Ρεπορτάζ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ: Το σχέδιο Λιόλιου με τη διαιτησία!!! (η πρόταση που θα φέρει αντιδράσεις)	ΑΝΑΓΝΩΣΗ
  Ορισμοί Όλη η αλήθεια για την παραίτηση του Στ. Κουκουλεκίδη από την ΚΕΔ... (τι τον περιμένει)	ΑΝΑΓΝΩΣΗ

Η ΕΟΚ μπορεί να απειλήσει με εξώδικα. Μπορεί να χρησιμοποιήσει τη ρήτρα ως εργαλείο πίεσης απέναντι σε όσους δεν έχουν τους πόρους ή τη διάθεση να μπουν σε δικαστική διαμάχη. Αυτό, δυστυχώς, συχνά αρκεί. Αλλά ας είναι ξεκάθαρο: αν αυτή η ρήτρα δοκιμαστεί ποτέ δικαστικά απέναντι σε δημοσιογραφική χρήση σύντομου αποσπάσματος με κριτικό σχολιασμό, η ΕΟΚ θα δυσκολευτεί πολύ να τη στηρίξει. Το άρθρο 31.18 δεν προστατεύει δικαιώματα μετάδοσης. Προσπαθεί να αγοράσει σιωπή για κάτι που δεν έχει τιμή στην αγορά, τη διαφάνεια. 

* Η υπόθεση British Horseracing Board (BHB) εναντίον William Hill (C-203/02) είναι μια σημαντική απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) του 2004 που αφορά τα δικαιώματα sui generis στις βάσεις δεδομένων (Οδηγία 96/9/ΕΚ). Η BHB διατηρούσε μια βάση δεδομένων με πληροφορίες για ιπποδρομίες (ονόματα αλόγων, ημερομηνίες, συμμετέχοντες, κ.λπ.) και η William Hill (στοιχηματική εταιρεία) χρησιμοποιούσε πληροφορίες από αυτή τη βάση για να προσφέρει στοιχήματα σε ιπποδρομίες.

Η BHB ισχυρίστηκε παραβίαση των δικαιωμάτων sui generis στη βάση δεδομένων (Οδηγία 96/9/ΕΚ). Το ΔΕΕ αποφάσισε ότι η προστασία δεν καλύπτει το περιεχόμενο της βάσης (τις ίδιες τις πληροφορίες), αλλά μόνο τη δομή/οργάνωση της βάσης. Συμπέρασμα; Η William Hill δεν παραβίασε δικαίωμα sui generis, γιατί χρησιμοποιούσε τα δεδομένα, όχι τη δομή της βάσης.