Στο μπάσκετ, ο πάγκος δεν είναι ένα ουδέτερο σημείο του γηπέδου. Είναι μέρος του αγώνα, χώρος έντασης, ψυχολογικών παιχνιδιών, μηνυμάτων προς τους παίκτες, τους διαιτητές και κάποιες φορές προς το κοινό. Για τον διαιτητή, η διαχείρισή του αποτελεί ίσως τη λεπτότερη ισορροπία του αγώνα. Για τον ψυχολόγο, είναι ένα πεδίο όπου συγκρούονται ρόλοι, προσδοκίες και συναισθήματα υπό πίεση.
Δεν είναι όλες οι διαμαρτυρίες αυθόρμητες. Οι έμπειροι προπονητές γνωρίζουν ότι η ένταση μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο. Το θυμόμαστε παλαιότερα με τους Ιωάννιδη, Ίβκοβιτς, Ομπράντοβιτς. Μια ελεγχόμενη «έκρηξη» και ακόμη και μια τεχνική ποινή, δεν σηματοδοτούν πάντα απώλεια ελέγχου. Συχνά αποτελούν συνειδητή επιλογή. Το μήνυμα προς τους παίκτες είναι σαφές. Ο προπονητής μάχεται, υπερασπίζεται, δεν αποδέχεται παθητικά την εξέλιξη. Σε επίπεδο ομάδας, αυτό μπορεί να λειτουργήσει ως ψυχολογικό ηλεκτροσόκ, αυξάνοντας την ένταση και τη συγκέντρωση.
Παράλληλα, υπάρχει και η διάσταση της πίεσης προς τη διαιτησία. Χωρίς να το ομολογούν δημόσια, πολλοί προπονητές πιστεύουν ότι μια τεχνική ποινή νωρίς στο παιχνίδι επηρεάζει την ψυχολογία των διαιτητών στις οριακές φάσεις που θα ακολουθήσουν. Όχι ως φόβος, αλλά ως αυξημένη προσοχή. Πρόκειται για μια λεπτή μορφή στρατηγικής.
Από την πλευρά του διαιτητή, η τεχνική ποινή είναι εργαλείο πρόληψης, αν και ορισμένες φορές χρησιμοποιείται εκ των υστέρων. Δεν τιμωρεί απλώς, αλλά οριοθετεί τη σχέση διαιτητού - πάγκου . Η πρώτη “Τ” στέλνει το μήνυμα ότι το παιχνίδι έχει κανόνες συμπεριφοράς. Μόνο που:
- Αν καθυστερήσει υπερβολικά, ο διαιτητής δείχνει ανοχή που μεταφράζεται σε αδυναμία...
- Αν δοθεί πρόωρα, "σπάει" η επικοινωνία και δημιουργείται κλίμα αντιπαράθεσης.
Οι κορυφαίοι διαιτητές γνωρίζουν τη σημασία της προειδοποίησης. Ένα βλέμμα, μια ήρεμη φράση, ένα ξεκάθαρο “ως εδώ και μη παρέκει”. Όταν η τεχνική ποινή ακολουθεί προειδοποίηση, γίνεται αντιληπτή ως δίκαιη, ακόμη και από τον πάγκο που τιμωρείται. Αυτό είναι καθαρή ψυχολογία διαχείρισης συγκρούσεων.
Το πρόβλημα ξεκινά όταν η “Τ” χάνει τον "παιδαγωγικό" της ρόλο. Όταν δίνεται με εγωισμό, ως απάντηση σε προσβολή, και όχι για την προστασία του αγώνα. Όταν δεν υπάρχει συνέπεια ανάμεσα στους δύο πάγκους. Και κυρίως, όταν εμφανίζεται στο κρίσιμο σημείο του αγώνα για μια απλή χειρονομία απογοήτευσης. Εκεί, η τεχνική ποινή παύει να είναι εργαλείο και γίνεται "δυναμίτης" για το ματς.
Τα δεδομένα το επιβεβαιώνουν. Σε αναλύσεις αγώνων, ομάδες που δέχθηκαν μία τεχνική ποινή στο πρώτο ημίχρονο παρουσίασαν συχνά αυξημένη αμυντική ένταση. Αντίθετα, η δεύτερη τεχνική ποινή, η αποβολή, σχεδόν πάντα συνοδεύεται από πτώση συγκέντρωσης και αγωνιστική αποσύνθεση.
Αντί επιλόγου, η τεχνική ποινή δεν είναι ούτε καλή ούτε κακή. Είναι ένας "ζωντανός" διάλογος. Ο προπονητής δοκιμάζει τα όρια των referees. Οι διαιτητές, από την άλλη, οριοθετούν τις σχέσεις. Όταν αυτό γίνεται με σεβασμό και αυτογνωσία, το παιχνίδι προστατεύεται. Όταν γίνεται με εμπάθεια και εγωισμό, το μπάσκετ πληρώνει το τίμημα...

0 Σχόλια
Καλώς ήρθατε στη Γκρίζα Ζώνη. Ο διάλογος για τη διαιτησία είναι ευπρόσδεκτος, αρκεί να γίνεται με επιχειρήματα και σεβασμό. Υβριστικά ή προσβλητικά σχόλια δεν θα εγκρίνονται.